Naukowcy nie są pewni, co powoduje hemoroidy. Osłabienie żył, prowadzące do powstawania hemoroidów a także otyłość, ciąża, zaparcia lub biegunka, kaszel, kichanie, wymioty i zatrzymywanie oddechu przy dużym wysiłku fizycznym.

Decydującą rolę w powstawaniu hemoroidów zapobieganiu im ma dieta. Osoby stale pozostające na diecie bogatej w błonnik są mniej narażone na hemoroidy od tych, które spożywają wysoko oczyszczone. Pokarmy ubogie w błonnik, nieulegające trawieniu oraz niedostateczna ilość płynów powodują zaparcia, co przyczynia się do powstawania hemoroidów dwojako: przez zwiększone parcie tłoczni brzusznej przy oddawaniu stolca oraz nasilanie zmian żylakowych odbytu twardym stolcem, który dodatkowo podrażnia nabrzmiałe żyły. Badanie lekarskie rozpoczyna się od obejrzenia okolicy odbytu ewentualnie badania odbytnicy palcem w gumowej rękawiczce lub wprowadzenia anoskopu (oświetlonej rury dla obejrzenia kilkucentymetrowego dolnego odcinka odbytnicy) lub rektoskopu (proktoskopu), który działa podobnie jak anoskop, pozwala jednak na dokładniejsze badanie odbytnicy. Dodatkowe postępowanie może być konieczne dla stwierdzenia lub wykluczenia innych schorzeń powodujących krwawienia, takich jak szczelina odbytu, zapalenie jelit, choroba Crohna lub rak jelita grubego. Do obejrzenia dalszych odcinków jelita grubego (prostnicy i esicy) stosuje się Sigmoidoskopie lub kolonoskopię pozwalającą obejrzeć całą okrężnicę. W obu tych metodach wprowadza się przez odbyt do jelita giętki fiberoskop oświetlający jego wnętrze. Badaniem radiologicznym z podaniem środka cieniującego można uwidocznić wnętrze całego jelita. W tym celu wprowadza się najpierw w lewatywie baryt, a następnie wykonuje zdjęcia rentgenowskie dolnego odcinka przewodu pokarmowego.